Recente trends zetten door in het nieuwe jaar

De economische cijfers die in de kerstperiode bekend werden gemaakt, weken niet echt af van eerdere cijfers en bevestigden dat de wereldeconomie aantrekt, onder aanvoering van de VS en opkomende economieën. Dit is in overeenstemming met de visie die wij al geruime tijd aanhangen. De belangrijkste vraag is nu of deze verbetering duurzaam is. Wij denken dat de groei dit jaar aanhoudt, maar de risico’s blijven aanzienlijk. Het compromis in de Verenigde Staten waarmee de fiscal cliff werd vermeden was welkom, maar ging ook minder ver dan verwacht zodat verdere onderhandelingen nodig zijn. Deze zullen mogelijk leiden tot een sterkere begrotingsombuigingen dan wij voor dit jaar hadden voorzien. Uit de notulen van de meest recente beleidsvergadering van de Fed blijkt dat de obligatieaankopen door de Fed ergens in 2013 zullen worden beëindigd. De markten werden hierdoor enigszins verrast. 

PMI’s schetsen duidelijk beeld
De indicatoren voor het ondernemersvertrouwen die de afgelopen dagen bekend zijn gemaakt, schetsen een bekend beeld. De wereldconjunctuur trekt aan, hoewel niet alle regio’s hierin participeren en zeker niet in dezelfde mate. De diverse regionalePMI’s voor de VS lieten in december allemaal een verbetering zien en de toonaangevende ISM-index steeg van 49,5 in november naar 50,7 in december. De vooruitkijkende deelindices ontwikkelden zich veelbelovend. Vergelijkbare graadmeters voor opkomende economieën lieten over het algemeen ook een verbetering zien. Europa en Japan zijn duidelijke dissonanten. Toch resulteert er, als we alle cijfers bij elkaar optellen, een bescheiden versnelling van de mondiale groei. De vraag is of de groei doorzet of dat de huidige verbetering slechts tijdelijk is en te danken is aan de wederopbouw van voorraden.

Wij denken dat de mondiale groei dit jaar zal aanhouden, hoewel deze zeker niet sterk zal zijn. De balanssanering in de VS verloopt goed en in verschillende sectoren kan dit proces dit jaar ongeveer worden afgerond. Als dit inderdaad gebeurt zou dit de weg vrijmaken voor sterkere groei na 2013. Zoals verwacht, is in de Verenigde Staten op het allerlaatste moment een akkoord bereikt waarmee de fiscal cliff kon worden vermeden. Wij waren ervan uitgegaan dat bij een akkoord de verkrapping dit jaar beperkt zou blijven tot circa 1,5% van het BBP tegen 4% indien er geen akkoord zou komen. Het bereikte akkoord stelde teleur doordat dit alleen de belastingkant van het verhaal betreft. In de komende twee maanden zullen waarschijnlijk verdere afspraken worden gemaakt over bezuinigingen en het schuldenplafond. Het huidige akkoord komt al neer op een verkrapping van ongeveer 1,5% van het BBP. Eventuele bezuinigingen zullen dus resulteren in een sterkere verkrapping dan wij hadden aangenomen. Tenzij deze verkrapping door de economie kan worden opgevangen, bijvoorbeeld doordat gezinnen bereid zijn minder te sparen, is er een risico dat de economische groei zal achterblijven bij onze huidige prognoses. Maar het is nog vroeg en er kan veel gebeuren. De Amerikaanse huizenmarktcijfers blijven zich goed ontwikkelen en het herstel van de woningmarkt houdt aan. Volgens de Case-Shiller index zijn de huizenprijzen in oktober met een krachtige 0,7% m-o-m gestegen en is de stijging op jaarbasis toegenomen van 3,0% naar 4,3%. Dit draagt bij aan de verbetering van de balans van huishoudens en stimuleert het vertrouwen, al hebben de moeizame besprekingen over de fiscal cliff wel een negatieve uitwerking gehad op de consument, zoals blijkt uit de recente daling van de indices voor het consumentenvertrouwen ondanks de verbetering op de effectenmarkten en de aantrekkende arbeidsmarkt. Recente cijfers bevestigen dat arbeidsmarkt zich verder herstelt, maar dit gaat wel langzaam.

De Amerikaanse Fed heeft de notulen van de meest recente beleidsvergadering gepubliceerd. Hieruit kan worden opgemaakt dat de kans aanwezig is dat de Fed in de loop van 2013 al zal stoppen met het inkopen van obligaties. Dit wijst op een restrictievere koers dan marktpartijen hadden verwacht en zorgde voor een stijging van de lange rente en de dollar en een daling van de grondstoffenprijzen. Het is duidelijk dat de Fed niet tot in het oneindige kan doorgaan met het huidige extreem expansieve beleid. Nu de economie bezig is zich te herstellen en de groeivooruitzichten voor 2014 zelfs positief lijken, lijkt het stopzetten van de obligatieaankopen een logische eerste terugtrekkende. Wel is het zo dat de economie op dit moment geen langdurige stijging van financieringskosten aan kan. We houden dan ook vast aan onze mening dat de Fed obligaties blijft aankopen tot aan het einde van het jaar.

Opnieuw een stap vooruit voor de eurozone, al houdt conjuncturele zwakte aan
De eurozone stelt conjunctureel gezien teleur. Toch kunnen er ook enkele positieve ontwikkelingen worden gemeld. Er wordt onmiskenbaar vooruitgang geboekt op het gebied van begrotingsconsolidatie en bij de pogingen om de euro levensvatbaar te maken. Bovendien hebben de vorming van het noodfonds, het ESM, het feit dat banken rechtstreeks een beroep kunnen doen op dit fonds buiten de eigen nationale overheid om en de bereidheid van de ECB om ‘alles te doen wat nodig is’ om de euro te redden, geholpen om de hardnekkige crisisstemming te verlichten. Ongetwijfeld zal ook 2013 weer een uitdagend jaar worden voor de eurozone, maar de tegenwind neemt iets af en er begint ook wat wind in de rug te ontstaan, zodat een geleidelijke verbetering in de loop van het jaar tot de mogelijkheden behoort. De internationale omstandigheden zullen in de komende maanden waarschijnlijk vriendelijker zijn dan in de voorbije maanden. Bovendien zal het afnemen van de inflatie steun bieden aan de reële koopkracht, terwijl de vermindering van de acute crisisomstandigheden waarschijnlijk zal zorgen voor een ruimere beschikbaarheid van krediet. De omvang van begrotingsconsolidatie zal niet veel veranderen ten opzichte van 2012, maar na 2013 kunnen de ombuigingsoperaties worden verminderd. Dit zal een iets sterkere economische groei mogelijk maken.

Nieuwe Japanse regering probeert iets nieuws/ouds
In Japan zal dit jaar waarschijnlijk een nieuw (of is het een oud) experiment plaatsvinden op het gebied van economisch beleid: de nieuwe regering wil een vers pakket stimuleringsmaatregelen doorvoeren. Maar wij houden onze adem niet in, want wat de Japanse regering waarschijnlijk zal gaan doen, is volgens ons al eerder geprobeerd – en zonder succes. We moeten echter wel toegeven dat de Japanse beleidsmakers erin zijn geslaagd een aanzienlijke verzwakking van de yen tot stand te brengen: de Japanse valuta is in de afgelopen drie maanden ruim 10% gedaald ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Dit zou wat verlichting moeten bieden.

Tot slot verwachten wij dat de groei in opkomende economieën in de loop van 2013 geleidelijk zal aantrekken. Beleidsmaatregelen lijken effect te sorteren. De Koreaanse economie, bijvoorbeeld, laat een veelbelovende verbetering zien, wat relevant is gezien het vroegcyclische karakter van deze economie. Het ondernemersvertrouwen en de industriële productie groeien en de verkoopcijfers van Koreaanse warenhuizen hebben zich in november sterk hersteld. De consument is dus bereid om geld uit te geven. De exportcijfers over december lijken op het eerste gezicht zwak (-5,5% j-o-j na een stijging van 3,8% in november), maar dit was kennelijk louter te wijten aan een geringer aantal werkdagen. Gecorrigeerd hiervoor waren de cijfers over december juist goed.

 

 

 

Geef een reactie